Dilimizde güzel, oldukça anlamlı ve mantıklı bir söz var: “Baskın basanındır.” Demek ki atalarımız, şimdiye kadar hiç boş konuşmamışlar ve anlayana mükemmel miraslar bırakmışlardır. Hüner, bu mirasın değerini kavramak ve gerektiğinde yerinde kullanmaktır.
Şamil Basayev’i, siz çok iyi tanıyorsunuz. Geçtiğimiz haftanın yıldızı olan bu adam, üstlendiği görevi, gerektiği biçimde yerine getirmekle kalmadı, içi boşalmış dev Rusya’yı da sarstı. Onu, Budennovsk’i baskınıyla tanıdık. Çeçen İntihar Komandoları’nın lideri Şamil, bir avuç gözü pek inanmış adamıyla birlikte, ülkesinden kalkıyor, bizde bazılarının hâlâ uykularını kaçırdığı Rus ordusunun yetkililerine “rüşvet vere vere”, Budennovsk’iye ulaşıyor. Sonrası malûm; çatışmalar, rehin almalar, hastane işgali ve Çeçenistan’a dönüş.
Hem de ne dönüş?
Dönüş ya?
Bu dönüşü iyi incelemek, birtakım “doğru sonuçlar” çıkarmak lâzım. Böyle davrandığımız zaman, yapılan baskının anlamını kavrar, gereken dersleri alırız. Böyle bir çalışmaya bugün için bizim ihtiyacımız olmasa bile, yarın belki olabilir.
Bir kere, kim ne derse desin, bağımsız devletler topluluğunun başını çeken Rusya, “boş teneke”den başka bir şey değildir. Biliyorsunuz, bu tenekelerin sesi, fazla çıkar. Dahası, haini en bol ülke, yine burası gibi. Bunun yanında, insan haklarına saygılı bir topluluk da orada var. Zira, aralarında parlamenterlerin de bulunduğu gönüllü rehineler, Şamil ve adamlarını, her ihtimali göze alarak, Çeçenistan topraklarına kadar yalnız bırakmadılar. Erinden komutanına “Kızıl Ordu” artıkları, birbirine düştüler.
Yalnız onlar mı?
Yeltsin zorda. Başbakanı Çernomırdin de gidici. Son güvenoyu yoklamasında, hükümetine “güvensizlik” çıktı. Muhalefet liderlerinden Jirnovski, Budennovski’nin bağlı olduğu eyalet valisini tartakladı.
Velhasıl, Şamil’in kıskacına düşen Rusya, baskının verdiği ilk şaşkınlığı üzerinden atamadı, “şok”a girdi.
Bakalım; G7’ler toplantısında kendisine yapılan baskılar sonucu, Çeçenistan savaşını şimdilik durduran Yeltsin, verdiği sözü tutabilecek mi? Yani Çeçenistan’a barış gelecek mi? Aslında verilen söz, Çernomırdin tarafından bozuldu. Şamil’e verilen sözün, Rusya sınırları içinde geçerli olduğu söylendi. Çeçen topraklarında General Kulikov tarafından cezalandırılması beklendi.
Beklenenin aksine Şamil Basayev, ülkesinin topraklarında Rus bombardıman uçaklarının sindirdiği halkının, Grozny sokaklarına yeniden dönmesiyle alkışlandı, alkışlandı.
Ne demişler?
Zor, oyunu bozar!
27 Haziran 1995
Oyhan Hasan BILDIRKİ
